Elektrikli Arabaların Gelişimi

Elektrikli Arabaların Gelişimi

ABONE OL
Mart 30, 2022 12:36
Elektrikli Arabaların Gelişimi
1

BEĞENDİM

ABONE OL

Yazı: Aykut Başaran

Son yıllarda karbon emisyon kararları neticesinde elektrikli arabaların üretimi ve yaygınlığı bir hayli arttı. Sınırlı kaynaklar arasında sayılan petrolün alım gücünün düşmesi ile elektrikli araçlar içten yanmalı motorlu araçların yerini alacak. Otomotiv firmaları bünyesindeki elektrikli araçları arttırdı, geliştirdi ve hatta aralarında rekabet eder duruma bile geldiler. Hadi gelin elektrikli araçların geçmişine ve günümüzdeki yerine birlikte bir göz atalım.

Elektrikli Araçların Öncüsü


Elektrikli araçların öncüsü 1835 yılında Thomas Davenport tarafından Amerika’da icat edildi. Bu araç iki elektromıknatıs, bir pivot ve bir batarya kullanılarak tasarlanan küçük bir lokomotifti. Ne kadar küçük olsa da bir devrin başlangıcı olacaktı. Yıllar boyu çok fazla yaygın olmasa da artık oldukça yaygınlaştı. Aynı dönemde İskoçyalı mucit Robert Anderson’da elektrik enerjisiyle çalışan bir araç yapmayı başarmıştı fakat aracın bataryası şarj edilemez bir batarya olduğundan nispeten başarısız olmuştu.

Elektrikli Araçların Altın Çağı


1830’larda başlayan elektrikli otomobiller 1900’lü yılların başında altın çağını yaşıyordu. Artık yavaş yavaş başarılı elektrikli otomobillerin örnekleri görülmeye başlanmış ve yaygınlaşmaya başlamıştı. O kadar sevilmiş ve yaygınlaşmıştı ki New York’ta elektrikli taksiler kullanılmaya bile başlanmıştı. Amerika’da üretilen 4000’den fazla otomobilin %28’i elektrik enerjisiyle çalışıyordu. Aynı dönemde Boston ve Chicago gibi büyük şehirlerde de otomobillerin üçte ikisi elektrikli araçlardan oluşuyordu.

Elektrikli Araçlara Talep Azalmaya Başladı


1908 yılında Amerikalı Henry Martin Ford’un kurucusu olduğu Ford Motor Company, benzinli araç seri üretimine başladı. İlk olarak Model T’yi tanıttı. Model T ile bütün otomobil piyasası alt üst oldu. Benzinli otomobil fiyatları elektrikli araç fiyatlarından çok daha uygundu ve insanlar benzinli araçları tercih etmeye başladı. Bir elektrikli otomobil 1750 dolar iken, benzinli bir otomobil sadece 650 dolardı. Çoğunlukla Model T tercih ediliyordu. Ford Motor Company’nin otomotiv devi olma hikayesi bu yıllarda başlamıştı.


Motorlu Araçların Artması ve Beraberinde Getirdiği Problemler


Hızla gelişen otomotiv firmaları sayesinde piyasa oldukça hareketliydi. 1960’larda araba kullanımı oldukça yaygınlaşmıştı ve çoğunlukla benzinli araçlar tercih ediliyordu. Satın alma gücünün artmasıyla birlikte otomobil sahibi olmak oldukça kolaylaşmıştı. Artık seri tüketim başlamıştı. Bu kontrolsüz tüketim hava kirliliği, petrol krizinin çıkması ve çevre kirliliği gibi pek çok sorunu da beraberinde getirdi. Bu sorunlar ortaya çıktığından dolayı benzinli araçlara bir alternatif aranmaya başlandı.

İlk Elektrikli BMW’nin Doğuşu


1972 yılında hiçbir zaman üretime geçmese de BMW 1602 E modelini tasarladı. Araç o yıl Münih Olimpiyat Oyunları’nda sergilendi ve büyük ilgi gördü. Bu araç 43 beygir elektrik motoru 350 Kg ağırlığı 12.6 kWh kapasiteli bataryası ile insanların beğenisine sunuldu. İ3, iX3, İ8 gibi modellerinin atası sayılan bu konsept petrol krizinden hemen bir yıl önce tanıtılmıştır. BMW’nin ilk elektrikli araç denemesiydi. Tek başına 350 kg gelen Varta elektrik motoru araç için oldukça ağırdı. Bu elektrikli aracı Bosch’un 12 kW / 32 kW olan paralel bobinli motorunu besliyordu. Tasarlanan Bmw’nin ilk modeli olan bu araç arkadan itişliydi. Bataryanın beraberinde getirdiği ağırlık aracın performansını oldukça etkiliyordu. 50 km/s hıza 8 saniyede ulaşan otomobilin azami sürat değeri sadece 100 km/s idi. Bu aracın şehir içi menzili 30 km olarak açıklanmıştı fakat 50 km/s sabit hızla gidildiği takdirde 61 km’ye kadar açıklanmıştı. Rejeneratif frenleme sistemi olan bu araçta, frenleme esnasında ortaya çıkan kinetik enerjiyi bataryasında depolayabiliyordu. İnsanların ilgisini bir hayli çekse maalesef seri üretime geçilmemişti.

Elektrikli Araçlar Tekrar Rehabet Görmeye Başladı


1996 yılında General Motors’un ‘’Dünyanın en verimli üretim aracı’’ olarak tanıtılan EV1 modeli üretildi fakat EV1’lerin pazarlama stratejilerindeki başarısızlıklar seri üretimin devam etmesine engel oldu. Hemen sonrasında dünyanın en büyük otomobil üreticilerinden biri olan Toyota ilk kez ticari olarak pazarlanan ve seri üretilen hibrit otomobili Prius’u tanıttı. 1997’de üretilmeye başlanan bu model ilk yılda 70 bine yakın sattı ve oldukça ilgi gördü. Bu yıllarda firmalar pek çok araç üretmeye başladı. Honda EV Plus, Ford Ranger pikap kamyoneti, Nissan Altra, Chevy S-10, Toyota RAV4 gibi modeller otomobil devleri tarafından üretilmeye başlandı.

Yüzyılın Henry Ford’u

Elektrikli otomobillerin günümüze kadar gelmesinde en etkili olan hamle, 2006 yılında Tesla Motor’un elektrikli araç üretimiyle oldu. Tesla diğer elektrikli araçlardan farklı olarak, tek şarj edilme ile 200 km’den fazla gidebilecek bir otomobil tasarlamıştı. Henry Ford’un yaptığı hamlenin benzerini 100 yıl sonra Elon Musk Tesla Roadster ile yapmıştı. Tesla Roadster 240 km menzile sahipti. Piyasadaki diğer elektrikli araçlar arasında en uzun menzile sahip araçtı. 2010’un sonuna kadar 1300 otomotil satıldı.

Tesla Büyüyor

ABD hükümetini Tesla Model S ile büyüleyen Elon Musk 465 milyon dolar kredi almıştı. 7,000 lityum iyon batarya ile çalışan dört kapılı sedan Model S, bulunduğu yılın çok ötesinde bir araçtı. 426 km menzile sahipti. Kullanıcıları ve rakiplerini oldukça etkilemiş, elektrikli araç sektörüne çağ atlatmıştı. 3,000 ön sipariş alan Model S oldukça sevilmişti. Araç tanıtımından sonra TeslaMotors.com’un trafiği %2800 arttı.

Fabrikalar Yetmiyordu

California’da bulunan Nummi fabrikası bir sanayi kasabası gibiydi. 510 bin ’ye yayılan tesiste plastik işleme fabrikası, iki boyama tesisi, 5 km uzunluğunda montaj hattı ve 50 MW’lık bir enerji santrali yer alıyordu. Her yıl Toyota ve General Motors tarafından 450,000 otomobil üretilen tesis, otomotivde yeni bir döneme tanıklık edecekti. Elon Musk Toyota’nın başkanı Aiko Toyoda’dan fabrikayı görmek için izin almıştı. Lehman Brothers’ın iflasını takip eden 2009’da General Motors çoktan fabrikadan ayrılmıştı. Toyota ise üretimi durdurma kararı almıştı. Elon Musk bu tesis için inanılmaz bir teklif yapmıştı: 42 milyon dolar. Bu teklif bir ay sonra kabul edilmişti. Tesla devasa tesisine kavuştuktan beş hafta sonra halka arz edildi ve 238 milyon dolar gelir sağladı. Ford Motor Company’nin 1956’da gerçekleştirdiği halka arzın ardından ‘’Tüm hisselerinin satışını gerçekleştiren ikinci ABD’li otomobil üreticisi’’ olmuştu. Tesla’nın kasasında bir anda 700 milyon dolar birikmişti bile.

Diğer Markalar da Tesla’yı İzliyordu

Tesla’nın çabaları, büyük firmalar tarafından kibirle izlenmiyordu. Tam aksine, arı gibi çalışan firmanın başarılı olması durumunda başlarına ne geleceğini bildikleri için Ar-Ge sürecine onlar da başladı.

General Motors, Ocak 2007’de elektrikli araç prototipi Chevrolet Bolt’u insanların beğenisine sundu. Onun hemen arkasından aynı sene Alman devi Daimler Smart modelinin elektrikli prototipini geliştirdi. Sektördeki gelişmeler Tesla’nın gözünü korkutmaya başlamıştı. Kaynağı oldukları rüzgarın arkasında kalabilirlerdi.

Model S Beta Tanıtıldı

Tesla işleri tamamen rayına oturtmuştu. 3,000 ön sipariş alan Model S oldukça sevilmişti. Araç tanıtımından sonra TeslaMotors.com’un trafiği %2800 arttı. Tek şarj ile 500 km gidebiliyordu ve 0-100 km/s süresi 4.5 saniyeydi. Elektrikli günlük bir otomobil için oldukça iyi değerlerdi.

Tesisleri Büyüyor

Tesla’nın artık önü alınamaz büyümesi Nevada’daki dev batarya tesisi Gigafactory ile daha da sağlam temellere oturtdu. Otomobillerine yarı-otonom sürüş özelliği kazandıran Autopilot teknolojisi de yazılım alanında seviye atlanmasını sağladı. 2015 yılında Model 3’ü tanıtan Tesla kısa süre önce Tesla Roadstre’ın yeni versiyonu ve ilk yarı-otonom tırı Tesla Semi’yi tanıttı. Tesla otomobilden kalan vakitte yatırımını en profesyonel olduğu alana, bataryaya yapıyordu. Güney Avustralya’da tamamlanan 129 MWh kapasiteli Tesla Powerpacks santrali, dünyanın sahip olduğu en büyük batarya özelliğini taşıyor. Çok kısa süre önce de Berlin yakınlarında da yeni Gigafactory otomobil fabrikasının açılışını yaptı. Fabrika, şirketin Avrupa’daki ilk merkezi olacak. Fabrika yerel yönetimle şirket arasındaki lisans sorunlarından dolayı sekiz aydır açılmamıştı ama bu problem Elon Musk’ı yıldırmadı. O problemlerin çözülmesi sonucu yeni fabrikasının açılışını yaptı.

Gelecek Elektrik

Önümüzdeki 7-10 yıl içerisinde birçok firmanın da aldığı kararlar doğrultusunda içten yanmalı motorlu araçlarını bünyesinden çıkartacak. Karbon emisyon kararları ve çevre-hava kirliliği neticesinde çoğu firma 2028’e kadar benzinli araç üretmeyi durduracak. Günümüzde de birçok firma tamamen elektrikli olmasa da hibrit teknolojisini bünyesine katmış, gelecek dönemler için temeller atmaya başlamıştır. Geleceğimiz yenilenebilir ve temiz olan, çevreye zarar vermeyen elektrik.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.